Wystąpienie: Daria Gosek-Popiołek

Dziękuję bardzo.

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Ustawa, nad którą pracujemy, dotyczy jednego z najważniejszych programów związanych ze zdrowiem i życiem obywateli i obywatelek Polski, bo w takich kategoriach powinniśmy rozważać kwestię programu "Czyste powietrze". Jest to program kluczowy, program, w ramach którego projektowania popełniono błędy. Te błędy spowodowały, po pierwsze, zatrzymanie ministerstwa, jeżeli chodzi o funkcjonowanie wypłat, ale również powstanie sytuacji, z którą mamy do czynienia teraz, czyli setki pokrzywdzonych, setki beneficjentów, którzy mają teraz równego rodzaju zobowiązania, zazwyczaj nie ze swojej winy. A więc, myśląc o tym programie, musimy jednocześnie myśleć o tym, jakie zmiany w przyszłości powinny być wprowadzone.

Polski Alarm Smogowy zapytał o program "Czyste powietrze" samorządowców. Na jego ankietę odpowiedziało 1500 gmin i 72% ankietowanych, doceniając zasadność tego programu, doceniając jego rolę, wskazało, że mają poważne zastrzeżenia, jeżeli chodzi o kwestie uproszczenia wniosków, procedowania nad tymi wnioskami, rozpatrywania ich. Wskazywali na długi czas oczekiwania na płatności, na potrzebę uproszczenia dokumentacji, umożliwienie częściowej termomodernizacji w przypadkach uzasadnionych, kwestię bonu na audyt energetyczny dostępny dla wszystkich beneficjentów, a nie tylko dla tych najuboższych, a także podniesienia progów dochodowych.

Myślę, że z tej mównicy sejmowej powinien pan minister odnieść się do tych zarzutów, wniosków, propozycji formułowanych przez samorządowców, bo to oni są na pierwszej linii. Oni znają mieszkańców swoich gmin, oni przypatrują się temu programowi od samego początku jego funkcjonowania i bardzo aktywnie. Do tej pory zgłaszali poprawki. Bardzo często rząd Prawa i Sprawiedliwości do tych głosów się nie przychylał, ale my, panie ministrze, powinniśmy mieć inne priorytety i powinniśmy inaczej podchodzić do kwestii dialogu, także dialogu z Polskim Alarmem Smogowym.

Jeżeli chodzi o projekt, nad którym teraz procedujemy, pierwsza rzecz, którą trzeba powiedzieć, bo gdybyśmy tego nie zrobili, bylibyśmy bardzo nieuczciwi, to to, panie ministrze, że za późno. Obiecaliście tę ustawę wiele, wiele miesięcy temu. W tym samym czasie mieszkańcy polskich gmin dostają kolejne wnioski, dostają kolejne wezwania do zapłaty, muszą borykać się z problemami nieuczciwych wykonawców, z oczekiwaniami wojewódzkich funduszy ochrony środowiska. Być może z perspektywy ministerstwa nie wiedzieliście tego, ale proszę mi uwierzyć, że mieszkańcy tego doświadczyli. Dobrze, że ta ustawa jest, ale jest po prostu za późno.

Jako klub Lewicy zgłosimy poprawki do tego projektu, dlatego że uważamy, że projekt ustawy pomija liczną grupę beneficjentów, którzy zostali pokrzywdzeni. Jest to dla nas raczej oczywiste, że beneficjenci programu nie mogą paść ofiarą niedociągnięć, które nie powstały z ich winy, a były immanentnie wpisane w całość funkcjonowania programu "Czyste powietrze". Takim niedociągnięciem był m.in. brak precyzyjnego określenia maksymalnych kosztów kwalifikacyjnych dla stolarki okiennej i drzwiowej przed marcem 2025 r., co często skutkowało zawyżaniem cen przez wykonawców. My musimy inaczej podejść do tego programu. To jest program także pomocowy. Wobec beneficjentów my powinniśmy stanąć jedną siłą za nimi i nie zrzucać na nich błędów, które zostały dokonane centralnie.

Wobec tego klub poprze ten projekt, ale liczymy na to, że nasza poprawka znajdzie większość w tym parlamencie. Dziękuję.