Wystąpienie: Tomasz Zimoch
niez. 07.10.2026, godz. 12:51, 66. posiedzenie Sejmu, Poseł
Punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o pomocy beneficjentom - osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze" (druki nr 3007 i 3104).
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! To bardzo potrzebny projekt. Szkoda jednak, że rzeczywiście powstał tak późno. Ostatnio zaangażowałem się w pomoc poszkodowanej osobie. Jest w dramatycznej sytuacji.
Poseł niezależny dziś w Sejmie już nie może składać poprawek, ale za to składam i kieruję do państwa pytania. W prawie karnym pojęcie skutku bywa interpretowane wąsko w kwalifikacji prawnej czynu. Sąd orzekający w sprawie karnej bada znamiona przestępstwa, ale w wyroku karnym może wprost nie badać i nie rozstrzygać szczegółowo cywilistycznego pojęcia niewykonania lub nienależytego wykonania umowy o dofinansowanie w relacji beneficjent - fundusz. Może to utrudnić wojewódzkim funduszom automatyczne zastosowanie skutku w postaci wyłączenia odpowiedzialności. Czy zatem nie warto by zastąpić sformułowania lub poszerzyć tego sformułowania o związek przyczynowo-skutkowy lub kontekstowy?
Projekt wymaga załączenia dokumentu potwierdzającego wszczęcie postępowania karnego. Ale proszę państwa, prokuratury i Policja w początkowej fazie bardzo często wydają jedynie postanowienie o przyjęciu zawiadomienia lub wszczęciu dochodzenia czy też śledztwa. Beneficjenci mogą mieć trudności z uzyskaniem oficjalnych dokumentów procesowych w terminie umożliwiającym zawieszenie egzekucji. Czy zatem nie warto dodać zapisu, że w przypadku braku postanowienia o wszczęciu postępowania wystarczającym dowodem na tym etapie byłoby zaświadczenie wydane przez organ prowadzący postępowanie o przyjęciu takiego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz nadaniu sprawie odpowiedniej sygnatury?
W projekcie jest przepis, który uzależnia wyłączenie odpowiedzialności beneficjenta od skazania wykonawcy lub innego rozstrzygnięcia za przestępstwo, którego skutkiem było niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o dofinansowanie. W prawie karnym pojęcie skutku bywa interpretowane wąsko. Sąd orzekający w sprawie karnej, np. za oszustwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego, bada znamiona przestępstwa, ale w wyroku karnym może wprost nie badać i nie rozstrzygać szczegółowo cywilistycznego pojęcia, o czym już mówiłem. Warto więc - ponawiam to - zastąpić sformułowanie lub poszerzyć to sformułowanie o związek przyczynowo-skutkowy.
Jeszcze ważna sprawa. Beneficjent, który odzyskał kwoty od wykonawcy, ma obowiązek zwrócić je w terminie 30 dni od wpływu na rachunek. Ustawa definiuje jednak należność m.in. jako koszty związane z dochodzeniem zwrotu i egzekucji. Przepis nie rozstrzyga jednocześnie, co w sytuacji, gdy beneficjent poniósł własne koszty dochodzenia roszczeń od wykonawcy, np. koszty zastępstwa procesowego czy koszty komornicze. Czy ma zwrócić funduszowi całą wyegzekwowaną od wykonawcy kwotę brutto czy kwotę pomniejszoną o koszty celowego dochodzenia roszczeń przez beneficjenta? Brak tej regulacji może zniechęcać beneficjentów do podejmowania własnych prób egzekucji od wykonawców.
Wojewódzki fundusz zyskuje uprawnienie do dochodzenia spłaty od wykonawcy wraz z odsetkami oraz dla zaległości podatkowych od dnia następującego po dniu otrzymania kwoty przez wykonawcę. Procesy karne i cywilne toczą się latami. Okresy przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych - zazwyczaj 3 lata dla działalności gospodarczej lub 6 lat na zasadach ogólnych, jeśli się nie mylę - mogą upłynąć, zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej wykonawcy, zwłaszcza jeśli postępowanie karne toczy się długo. Co prawda projekt chroni relację fundusz - beneficjent, ale nie wprowadza analogicznej ochrony dla roszczeń regresowych funduszu wobec wykonawcy. Czy nie warto więc dodać przepisu wstrzymującego bieg przedawnienia roszczeń wojewódzkiego funduszu wobec wykonawcy na czas trwania postępowania karnego?
Będę bardzo wdzięczny za uzyskanie odpowiedzi na te pytania. (Oklaski)
W tej sprawie
Rządowy projekt ustawy o pomocy beneficjentom - osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze" (druki nr 3007, 3104)
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie)Transmisja (ok. godz. 12:51) (otwiera się w nowej karcie)
Skąd są te dane?
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 13.10.2026 10:35
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

