Wystąpienie: Wioleta Tomczak

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przed nami rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, druk nr 3186. To niewielka nowelizacja, ale dotyczy ważnego elementu przygotowania inwestycji związanych z programem CPK. Projekt zakłada wydłużenie z 4 do 8 lat maksymalnego okresu obowiązywania szczególnych zasad dotyczących gospodarowania nieruchomościami, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz realizacji inwestycji na terenach objętych odpowiednimi rozporządzeniami.

Dlaczego ta zmiana jest potrzebna? Rząd wskazuje, że część inwestycji nie zakończy się w dotychczasowym okresie obowiązywania tych regulacji. Ich wygaśnięcie przed zakończeniem przygotowania inwestycji mogłoby prowadzić do niepewności prawnej, utrudniać proces inwestycyjny, a także zwiększać koszty późniejszego pozyskiwania gruntów. Dlatego proponuje się wydłużenie tego okresu do 8 lat. Ma to zapewnić ciągłość warunków prawnych i planistycznych potrzebnych do prowadzenia inwestycji oraz ograniczyć ryzyko opóźnień. I właśnie ten aspekt jest kluczowy. Przy inwestycjach infrastrukturalnych tej skali harmonogramy liczone są nie w miesiącach, ale w latach. Potrzebne są więc stabilne ramy prawne, które pozwolą przejść od etapu planowania do rzeczywistej realizacji.

Jednocześnie trzeba pamiętać, że za tymi realizacjami stoją konkretne inwestycje i konkretne korzyści dla mieszkańców różnych części Polski. Dla Wielkopolski szczególnie istotnym elementem programu CPK jest rozwój kolei dużych prędkości. Linia Y ma połączyć Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław, a zgodnie z aktualnymi założeniami przejazd z Poznania do Warszawy ma w przyszłości trwać ok. 100 minut. To pokazuje, że dyskusja o CPK nie dotyczy wyłącznie infrastruktury w bezpośrednim otoczeniu przyszłego portu, dotyczy również dostępności komunikacyjnej całych regionów. Warto przy tym jasno rozdzielić dwie kwestie. Druk nr 3186 nie określa przebiegu linii dużych prędkości, jego przedmiotem jest zabezpieczenie ciągłości warunków prawnych i planistycznych dla inwestycji realizowanych w ramach programu CPK.

Projekt dotyczy również sytuacji właścicieli nieruchomości. Szczególne zasady nabywania nieruchomości określone w art. 29b pozostają bezterminowe, a osoby, których dotyczą ograniczenia inwestycyjne, nadal będą mogły korzystać z programu dobrowolnych nabyć. To ważne, ponieważ sprawna realizacja inwestycji infrastrukturalnych musi iść w parze z przewidywalnymi zasadami dla osób, których te inwestycje bezpośrednio dotyczą.

Projekt jest również rozpatrywany jako pilny. Rząd wskazuje, że obecne szczególne zasady obowiązują do 15 grudnia 2026 r., a ich przedłużenie ma zapobiec powstaniu luki prawnej i pozwolić na zachowanie ciągłości prowadzonych procesów inwestycyjnych. Mamy więc do czynienia z regulacją, która nie przesądza o wszystkich szczegółach programu CPK, ale ma zapewnić warunki do jego dalszej realizacji. Przy tak dużych przedsięwzięciach potrzebne są zarówno długofalowe plany, jak i konsekwencja w ich realizacji. Potrzebna jest również odpowiedzialność wobec mieszkańców i właścicieli nieruchomości. Ostatecznie bowiem sens takich inwestycji mierzy się nie liczbą przyjętych przepisów, ale ich realnym efektem: sprawniejszym transportem, lepszą dostępnością poszczególnych regionów i nowoczesną infrastrukturą, która służy mieszkańcom całej Polski.

Klub Polska 2050 popiera tę ustawę. Dziękuję bardzo.